Twaalf zintuigen

Via je zintuigen neem je je omgeving en je eigen lichaam waar. Je krijgt zo bewust en onbewust heel veel informatie. Van alle prikkels die je krijgt via je zintuigen ben je je slechts van 10 tot 15 procent bewust. De overige 85 tot 90 procent loopt via je onder- en onbewust zijn. Op een bijna magische manier werken de zintuigen samen, zodat je je letterlijk en figuurlijk voor kan bewegen in dit leven, je jezelf staande kan houden en beslissingen kunt maken.

De Big Five – de vijf meest bekende zintuigen
Als we zintuigen benoemen, dan zijn er meestal vijf die als eerst boven komen. De “Big Five” zintuigen zijn: Reuk, smaak, gehoor, evenwicht en tast. Deze zintuigen zijn “fotografeerbaar”. Ze hebben een zichtbare plek, je kunt aanwijzen waar ze zitten.

 Binnen de antroposofische visie zien we een indeling van 12 zintuigen. Niet alle zintuigen zijn “fotografeerbaar” als object. Soms gaat het meer om de benaming van een proces of een verschijnsel. Het is een manier om naar de wereld te kijken. Niet meer en niet minder. Geen absolute waarheid en een hulpmiddel om “grip” te krijgen op de wijze waarop je jezelf en je omgeving beleeft. De indeling kan behulpzaam zijn om “handen en voeten” te geven aan het beschrijven van waarnemingen.

Twaalf zintuigen
Zintuigen zijn echte werktuigen! Door je zintuigen bewuster te gebruiken, zal je merken dat je meer bewust gaat leven en dat je eten meer smaak krijgt. Ook kun je zo je verlangen voeden met een wens om anders te gaan eten, verser, kleurrijker, smaakvoller, wellicht minder eten en in ieder geval eten waar je meer plezier aan beleeft.

De twaalf zintuigen worden ingedeeld in drie hoofdgroepen:

  • Lichaamsgerichte zintuigen. Met deze zintuigen neem je je eigen lichaam waar.
  • Omgevingsgerichte zintuigen. Met deze zintuigen richt je je op je omgeving. Je haalt als het ware je omgeving via deze zintuigen naar binnen.
  • Sociale zintuigen. Deze zintuigen zijn gericht op kennis en zijn vooral gericht op andere mensen. Het zijn ook de zintuigen die de ziel voeden en die verwant aan het denken. Via deze zintuigen ontmoet je het innerlijke van anderen.

Elke hoofdgroep is verdeeld in vier subgroepen. Zo kom je dan in totaal op twaalf “zintuigen”. Ik heb ze voor je in een plaatje gezet. Soms zijn er meerdere benamingen voor een zintuig. Vooral de sociale zintuigen laten zich niet zo gemakkelijk in één woord vangen :-).

Lichaamsgerichte
zintuigen:

Omgevingsgerichte zintuigen

Sociale
zintuigen

Tast-zin

Reuk-zin Gehoor
Toon-zin

Levens-zin

Smaak-zin

Taal zin
Woord-zin
Spraak-zin

Zelfbewegings-zin
Bewegings-zin

Gezichts-zin
Kleuren-zin

Verbeelding-zin
Voorstelling-zin
Denk-zin
Geachten-zin
Betekenis-zin
Begrips-zin

Evenwicht-zin Warmte-zin
Temperatuur-zin

 

Ik-zin

Lichaamsgerichte zintuigen:
Met je “lichaamsgerichte zintuigen” neem je je eigen lichaam waar.

  • Tast-zin: Met je tastzin wordt je je van je begrenzing bewust. Met dit zintuig voel je de grens waar jij ophoudt en de ander begint. Dat geeft een gevoel van geborgenheid. De tastzin dus in de begrenzing van je lichaam. Zo zijn je vingertopjes en je voetzolen en de binnenkant van je mond bedekt met een huid met zenuwcellen die prikkels waarnemen. Dat kunnen prikkels zijn die in onzer hersenen vertaald worden als onder andere warmte, koude en pijn.
  • Levens-zin: Je voelt de inwendige toestand van je lichaam. Hoe is het bijvoorbeeld met je organen? Zo kun je voelen hoe je maag knort. Je voelt dat je lichaam ruimte in neemt. Je kunt je enthousiasme voelen en je voelt hoe je verstart of verkrampt.
  • Zelfbewegings-zin: Dit is een niet-fotografeerbaar zintuig. Toch is het een zintuig waarmee je heel veel waardevolle informatie waar neemt. Met je zelfbewegingszin voel je hoe je van binnenuit kunt bewegen. Je neemt waar dat je beweegt en je weet dat jij het bent die de beweging tot stand brengt.
  • Evenwichtszin: Dit zintuig zorgt er voor dat je je kunt oriënteren in de ruimte. Zo kun je waarnemen wat je eigen positie is ten opzichte van de ruimte om je heen. Dit zintuig verzamelt informatie over beweging en balans. Het evenwichtsorgaan zit bij je oor. Evenwichtszin is echter veel meer dan dat. Evenwicht is een complex proces. Zwaartekracht, je ogen, je tastzin, zelfbewegingszin en levenszin leveren waardevolle informatie voor je evenwichtszin. Je merkt vooral veel van je evenwichtszin als het niet werkt zoals je zou willen, als je je evenwicht verliest of als je niet stevig op je benen kan staan.

Omgevingsgerichte zintuigen:
Met de “omgevingsgerichte zintuigen” richt je je op je omgeving. Je haalt als het ware je omgeving via deze zintuigen naar binnen.

  • Reuk-zin: Geuren uit je omgeving kunnen sterke emoties en herinneringen oproepen. Via je neus gaan geuren diep naar binnen, naar het deel van je hersenen dat we “reptielenbrein” noemen. Dit zintuig is verbonden met het instinct. Geuren kunnen bedwelmen of overrompeld. Ze kunnen ze wakker en alert maken of ze kunnen je kalmeren. Een geur van eten kan direct je eetlust opwekken. Reukzin is een van de vijf meest bekende zintuigen.
  • Smaak-zin: Smaakzin gaat over wat je proeft, in je mond. Maar ook over wat je kunt ontwikkelen om je heen: je kledingstijl, de inrichting van je huis, je persoonlijke voorkeuren. Ook dat valt te proeven en dus te ontwikkelen. Met je smaakzin verken je de binnenkant van de dingen.
  • Gezicht-zin en kleuren-zin: Je ogen zijn een verlengstuk van je hersenen. Met je ogen zie je je omgeving. Je ziet de buitenkant van objecten. De kleuren zie je ziet geven je ook heel veel informatie en zetten bewust en onbewust heel veel in beweging. Hoewel kleuren-zin heel dicht raakt aan gezichtzin, zal ik daarom kleuren-zin regelmatig als apart zintuig benoemen.
  • Temperatuurzin: een bijzonder fenomeen waar ik zelf nog geen goede woorden voor heb gevonden. Temperatuurzin geeft je informatie over je innerlijke warmte en de warmte in je omgeving. Ook heeft de warmtezin een geestelijk aspect: Je moet innerlijk actief worden om koude te verdragen. Warmte roept eigen activiteit op.

Sociale zintuigen: 
In de sociale zintuigen zitten aspecten die mensen van de dieren onderscheid. Zo hebben we taal en woorden. Onze verbeeldingskracht is enorm. Je bent een individu, met normen en waarden, je kunt je laten leiden en verleiden. Ook kun je je bewust keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen. Soms kun je meerdere benamingen geven aan zintuig en laat het zintuig zich niet zo gemakkelijk in één woord omschrijven. “De geest laat zich niet vangen”. Per zintuig maak ik een keuze voor één benaming:

  • Gehoor: Dit is een van de vijf meest bekende zintuigen. Je oren zitten zichtbaar aan de buitenkant van je hoofd. Het geluid gaat via je oren diep naar binnen. Dagelijkse geluiden, muziek en woorden, het zijn verschillende soorten geluiden. Geluid zegt veel over de binnenkant van de dingen. Met je gehoor kun je je op een ander richten, het is een zintuig dat je zelf actief kunt inzetten. Bijvoorbeeld: Als je ergens naar kijkt, kun je beter horen.
  • Taal-zin: Met de taal-zin hoor je het innerlijk van een wezen. Zo hoor je aan iemands stem meer dan alleen de inhoud van de boodschap. Taal kent woorden, ritme en intonatie. Een groot deel van de informatie die we via taal krijgen is non-verbaal.
  • Verbeeldings-zin: Dit gaat over het waarnemen van gedachten, beelden, fantasie. Met je verbeeldingszin kun je begrijpen wat er gezegd wordt. Het denken gebeurt in het vrije, niet gebonden deel van je lichaam. Dit vind ik zelf een van de meest fascinerende zintuigen. Voor dit zintuig heb ik diverse benamingen gevonden die elkaar aanvullen en die niet helemaal overlappen: Verbeeldingszin, voorstellingszin, denkzin, gedachtenzin, betekeniszin, begrips-zin. Beelden zeggen meer dan woorden. In de beleving van je eten speelt dit zintuig een centrale rol.
  • Ik-zin: Met dit zintuig merk je dat de ander een “Ik” is, een individu met een eigen persoonlijkheid. Je ervaart wie er achter de woorden zit. Met je eigen Ik vorm je meningen en oordelen. Je “Ik” kan je leiden en verleiden.

Smakelijk eten met al je zintuigen! Proeven, ervaren, verrassen, verwonderen, beleven.
Het fascineert me enorm: als je eet met al je zintuigen, hoe werkt dat dan? En wat doen die zintuigen? Kun je ze trainen? Kun je ze nog meer en nog beter laten samenwerken? Via praktische verkenningen, waarnemingen, spelenderwijs ontdekken neem ik je graag mee op ontdekkingsreis in de wereld van de zintuigen. Via mijn blogs, Instagram en facebook wil ik graag voeding geven aan de vraag “hoe werken de zintuigen bij jou?”.

Met een groter bewust zijn van je 12 zintuigen maak je je maaltijd mooier, leuker en smaakvoller.

Bronvermelding
Voor de beschrijving ben ik de literatuur in gedoken. Ik heb aan de antroposofische teksten geroken, ze geproefd, mijn tanden er in gezet, ze gevoeld, vastgehouden en weer los gelaten. De inspiratie voor bovenstaande tekst komt ment name uit de volgende bronnen:

                                                                                                                  

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s